Voor veel providers is IPv6-connectiviteit nog een experimenteel product. Laat staan dat aanbieders garanties op IPv6-connectiviteit geven. Tier-1 transit-provider NTT Com brengt daar nu verandering in met een 100% netwerk uptime Service Level Agreement (SLA) op IPv6-connectiviteit en garanties op latency en packet loss.

Naast 100% netwerk uptime garandeert NTT Com dat op maandbasis de packetloss maximaal 0,3% is. Binnen thuisland Japan biedt NTT Com een maximale latency van 25 ms, binnen de V.S. 60 ms, tussen de V.S. en Europa 90 ms en tussen Japan en de V.S. 130 ms. In de toekomst will NTT Com de SLA’s ook in andere regio’s aan gaan bieden. Wanneer de garanties in de SLA’s niet worden gehaald krijgen klanten (een deel van) de betaalde kosten terug.

In 2001 was NTT Com de eerste commerciële aanbieder die IPv6-connectiviteit aanbood. Hiermee won het bedrijf de Technology Foresight award op de World Communication Awards in 2002. In 2004 volgde native IPv6- en dualstack IPv4-/IPv6-connectiviteit. Hiervoor ontving het bedrijf de Best New Service award op de World Communication Awards in 2004.

De hoeveelheid spam in juni is gelijk gebleven in vergelijking met mei, 90,4% van alle e-mail is spam. Het grootste deel van alle spam (83,2%) wordt verstuurd via botnets. De overige spam is afkomstig van geïnfecteerde mailservers en webmail-accounts. Dat blijkt uit het MessageLabs Intelligence Report voor juni 2009.

Dat het spampercentage in juni 2009 gelijk is gebleven heeft vooral te maken met de urenlange onderbreking in de activiteiten van Cutwail, een van de grootste en meest actieve botnets, nadat 3FN, een ISP uit Californië, op 5 juni 2009 werd afgesloten. Binnen een paar uur wist Cutwail opnieuw één derde van zijn oorspronkelijke capaciteit te behalen. Dat bewijst hoeveel vooruitgang de spammers hebben geboekt sinds McColo in november 2008 werd afgesloten, stelt Paul Wood, MessageLabs Intelligence Senior Analyst: “Spammers weten nu dat ze een back-up voor hun spamkanalen moeten voorzien.”

Cutwail is met een spam-aandeel van 45,8% de grootste bron van spam en met een totaal van tot wel twee miljoen actieve bots ook het grootste botnet. Andere grote botnets Mega-D (9,3%), Grum (6,0%) en Rustock (4,5%) komen niet eens in de buurt van Cutwail.

XS4ALL was enige tijd geleden de eerste provider met native IPv6 over ADSL. Vorige week kondigde Introweb als eerste een IPv6-only ADSL-abonnement aan. Nu is het de beurt aan Signet om naar eigen zeggen als eerste glasvezel-provider IPv6 over glasvezel mogelijk te maken.

De claim de eerste provider te zijn die IPv6 over glasvezel aanbiedt is gebaseerd op eigen onderzoek en navraag bij de open glasvezel netwerken waar Signet haar diensten over aanbiedt, aldus Signet directeur Peter Bekkers in een reactie tegenover ISPam.nl. De glasvezel netwerken waar Signet haar diensten over aanbiedt zijn Eurofiber, Glasvezel Eindhoven, BRE, Glasnet Veghel, Ziggo en Fiber Port.

Het blijkt echter dat een andere provider: BIT al veel langer IPv6-connectiviteit over glasvezel aanbiedt, zo bevestigt Wido Potters van BIT desgewenst tegenover ISPam.nl. Bij BIT krijgen klanten bij elke dienst die ze afnemen standaard de vraag of ze ook IPv6-adressen willen hebben. Er is niet heel veel vraag naar, maar er zijn klanten die er gebruik van maken.

Signet is dus feitelijk niet de eerste provider die IPv6-connectiviteit over glasvezel aanbiedt. Bekkers stelt niet op de hoogte te zijn geweest dat BIT  al IPv6-connectiviteit over glasvezel aanbiedt. Enkele weken geleden kwam XS4ALL ook uitgebreid in het nieuws met het feit dat zij de eerste ADSL-abonnement met native IPv6-connectiviteit. Gezien BIT dat ook al aanbiedt is XS4ALL eigenlijk ook niet de eerste met IPv6-ADSL. Daar heeft Bekkers een punt.

Waarschijnlijk is Signet wel de eerste provider die IPv6-connectiviteit over een groot aantal open glasvezel netwerken aanbiedt. Volgens Bekkers is Signet marktleider op deze open glasvezel netwerken, waardoor het aantal klanten dat gebruik van IPv6 veel groter is geworden. Dit is aan Bekkers bevestigd door Eurofiber (inclusief Fastfiber), Glasvezel Eindhoven, Glasnet Veghel en Breedband Regio Eindhoven. Vorig jaar won Signet ook een prijs voor beste service provider van Eurofiber.

Eigenlijk is de vraag of Signet de eerste is met IPv6 over glasvezel ook helemaal niet belangrijk. Veel belangrijker is dat telkens meer providers IPv6 mogelijk maken. Dat Signet die stap nu ook heeft gezet is alleen maar lovenswaardig. Remco Bressers, netwerk engineer bij Signet legt uit wat er is gebeurt voor de uitgevoerde IPv6-implementatie:

• Hardware replacements voor “verouderde” hardware zonder native IPv6 ondersteuning. Signet heeft hiervoor investeringen gedaan in hardware van onder andere Juniper Networks en Brocade / Foundry networks. Hierdoor is het netwerk van Signet volledig dual-stack uitgevoerd, waardoor IPv4 en IPv6 onafhankelijk van elkaar kunnen opereren zonder in te moeten leveren op performance.
• In het core netwerk van Signet wordt gebruik gemaakt van iBGP en OSPFv3 om IPv6 routing informatie te verspreiden door het gehele netwerk over 3 datacentra.
• Op core-routing niveau wordt met verschillende transit partijen routing informatie uitgewisseld. Hiervoor zijn specifiek partijen geselecteerd die dit kunnen leveren met uiteraard bijbehorende kwaliteitsgaranties. Helaas is het aandeel IPv6 in absolute zin nog minimaal vergeleken met IPv4. Een jaarlijkse stijging van 1000% of meer aan IPv6 is niet vreemd als je beseft dat er nog nauwelijks IPv6 verkeer wordt verstuurd.
• Beschikbaar maken van verschillende services binnen Signet. Signet draait systemen op verschillende platformen. Naast implementaties in Xen en CentOS wordt ook FreeBSD gebruikt als Operating System. Op dit moment zijn alle benodigde services voor IPv6 beschikbaar zoals onder-andere : SMTP services voor uitgaande mail. POP3 en IMAP4 voor inkomende e-mail. 3 Authoritive DNS servers voor beheer van domeinnamen en 3 DNS resolvers, zodat access klanten domeinnamen kunnen resolven naar IPv6 adressen.

De geruchten gingen al enige tijd, maar nu is het officieel:  Rod Beckstrom, het voomalige hoofd cybersecurity van de VS wordt de nieuwe baas van ICANN. Beckstrom volgt de Australiër Dr. Paul Twomey op die ICANN sinds maart 2003 heeft geleid als president en CEO.

Beckstrom zijn vorige werkgever was het U.S. Departement of Homeland Security, waar hij directeur van de National Cybersecurity Center (NCSC) was. In deze functie was hij verantwoordelijk voor de aanpak en coördinatie van cybercrime in de Verenigde Staten.

Beckstrom heeft verder ook een indrukwekkend cv. Op zijn 24ste richtte hij zijn eerste software bedrijf CATS Software op, dat uitgegroeid is tot een beursgenoteerde onderneming. Later richtte Beckstrom nog verschillende andere succesvolle ondernemingen op.

Tijdens de ICANN bestuursvergadering die afgelopen week in Sydney plaatsvond werd Beckstrom officieel benoemd. In zijn acceptatie speech zei Beckstrom het volgende:

[ICANN] is a beautifully complex one—and I received many warnings and many of you said to me, ‘do you really know what you’re getting in for? Are you sure you’re ready for this?’ But I say where you see and hear cacophony, I see a symphony. Because it’s the nashing and the thrashing through all the technical standards processes, through all of the policy processes, through legal issues, the trademark issues, the address issues, the name issues, all of the things that you have handled and you have done has given birth and given rise to the Internet, which is now touching 1.5 billion people on this planet directly through their computers. And another billion—and soon two—through their phones and other devices. And it’s the noise and complexity and the lack of any central control in this process that has made it so rich, and so open for the entire world.

Van alle kanten wordt Beckstrom gelauwerd. Volgens Google CEO Eric Schmidt kon er geen betere kandidaat dan Beckstrom kon worden gevonden. Marc Rotenberg, directeur van privacyorganisatie EPIC noemt Beckstrom een geweldige keuze en iemand die begrijpt welke uitdagingen er zijn en opkomt voor de rechten van internet gebruikers.

Foto: Kim Davis (CC)

Een aansluiting op de AMS-IX wordt goedkoper. Op 1 juli 2009 gaat de prijs voor een Gigabit verbinding omlaag. Een half jaar op 1 januari 2010 later worden ook de 10 Gigabit verbindingen goedkoper. 100 Mbit verbindingen zijn vanaf 1 juli niet meer verkrijgbaar, maar bestaande verbindingen zullen blijven gehandhaafd zolang als er leden zijn die daar behoeft aan hebben.

De reden voor de prijsverlaging is volgens AMS-IX marketing manager Cara Mascini dat AMS-IX als vereniging geen winstoogmerk heeft en daarom haar diensten zo goedkoop mogelijk aan haar leden probeert aan te bieden. Er was financiële ruimte voor een prijsverlaging. Dus is de prijsverlaging aan de leden voorgesteld en die hebben daar mee ingestemd.

Tegelijkertijd met de prijsverlaging is er ook een nieuwe connection agreement aangenomen door de leden. Nadat de statuten van zowel de vereniging AMS-IX als de B.V. die daar als werkmaatschappij onder hangt waren verandert, waren de statuten niet meer in lijn met de connection agreements die AMS-IX met haar leden sluit. Het ging daarbij voornamelijk om een aantal corporate governance kwesties, waaronder de  verhouding van de aansprakelijkheid van leden en de vereniging.

De prijsverlaging maakt onderdeel uit van de nieuwe connection agreement, daardoor geldt de prijsverlaging enkel voor leden die daar mee instemmen. Leden die weigeren in te stemmen met de nieuwe connection agreement moeten in principe de oude prijs blijven betalen, bevestigt Mascini, al wordt er binnen de vereniging nog over gesproken.

Opvallend is dat prijs van een Gigabit verbinding op 1 juli 2009 goedkoper wordt en 10 Gigabit verbindingen pas een half jaar later op 1 januari 2010. De reden hiervoor is puur budget technisch van aard. Wanneer de prijsverlaging van beide verbindingen tegelijkertijd zou ingaan dan zou dat een te grote financiële klap geven. Ook was de prijsverlaging van de Gigabit verbindingen al opgenomen in de begroting voor 2009.

Vanaf 1 juli zijn er geen 100 Mbit verbindingen meer te krijgen, volgens Mascini omdat er geen vraag meer naar is. Zelfs mobiele telecompartijen nemen nu ook Gigabit verbindingen af. Indien de 100 Mbit verbindingen nog zouden worden aangeboden, dan zouden deze na de prijsverlaging ook nog eens net zo duur zijn als Gigabit verbindingen.

Wat ook opvalt is dat een Gigabit verbinding 37.5% goedkoper wordt, deze was €800 en wordt nu €500 per maand, terwijl een 10 Gigabit verbinding maar 20% goedkoper wordt, deze was €2.500 en wordt nu €2.000 per maand. De reden hiervoor is dat er op dit moment het meest geïnvesteerd wordt in het 10 Gigabit platform, terwijl de investeringen in het Gigabit (en ook 10 en 100Mbit) platform op een operationeel minimum staan.

In 2009 zal er ongeveer 13 Tbps via trans-Atlantische onderzeese kabels worden verzonden. De komende jaren zal de behoefte aan trans-Atlantische bandbreedte sterk toenemen en in 2015 meer dan verdrievoudigd zijn tot 61 Tbps. Dat is een probleem, want volgens TeleGeography is er op dit moment maar 39 Tbps aan trans-Atlantische capaciteit beschikbaar. In 2014 ontstaat er daardoor al een capaciteitstekort. Of zou dit door het gebruik van Content Delivery Networks (CDN’s) kunnen worden voorkomen?

Enkele jaren geleden was er juist nog sprake van een enorme overcapaciteit. Tussen 2000 en 2003 werden er 6 onderzeese kabels opgeleverd, waardoor de overcapaciteit ontstond. Dit resulteerde in een moordende concurrentie tussen onderzeese kabel exploitanten en betekende het faillissement voor een groot aantal van hen. Ondertussen groeit de markt voor trans-Atlantische bandbreedte weer als kool, in 2008 met 38% en zijn de prijzen ook gestabiliseerd.

Nu er weer behoefte aan nieuwe trans-Atlantische capaciteit is, blijft het de vraag wie deze capaciteit gaat creëren en hoe het gefinancierd zal worden. De huidige onderzeese kabels zijn al afgeschreven. In de tarieven voor trans-Atlantische bandbreedte zijn de kosten voor de aanleg van de onderzeese kabel niet opgenomen. Om die reden zal bandbreedte via nieuw aan te leggen onderzeese kabels velen malen duurder zijn.

Het capaciteitstekort komt ook nog eens dichter bij de financiering en de bouw van een onderzeese kabel langdurige trajecten zijn. Indien er in 2014 daadwerkelijk een capaciteitstekort ontstaat, dan moet er al ruim van te voren worden begonnen met de aanleg van de nieuwe onderzeese kabels om het tekort op te kunnen vangen. Enige tijd zou gewonnen kunnen worden door het gebruik van 40 Gbps ethernet, maar volgens TeleGeography zal in de praktijk nog moeten blijken dat het ook werkt met lange onderzeese kabels.

Zou het gebruik van Content Delivery Networks (CDN’s) het trans-Atlantische bandbreedte tekort niet kunnen opvangen? Video is de belangrijkste drijvende kracht achter de toenemende bandbreedte in het algemeen. Het gebruik van CDN’s, zou er voor kunnen zorgen dat er minder trans-Atlantische bandbreedte capaciteit nodig is. Als een groot deel van de populaire video content maar één keer de oceaan over wordt gestuurd en daarna miljoenen keren wordt bekeken aan de andere kant van de oceaan, dan kan dat het gebruik van de trans-Atlantische verbindingen enorm ontlasten en de vraag naar bandbreedte een halt doen toe roepen.

Wanneer de tarieven voor trans-Atlantische capaciteit toenemen door een (dreigend) tekort, wordt het kosten-technisch mogelijk interessanter om met CDN’s te werken. Op die manier zou het dreigende trans-Atlantische een zichzelf-oplossend-probleem kunnen zijn.

Voor het symbolische bedrag van (IPv)6 euro per maand kunnen bedrijven een 8Mbps ADSL-verbinding bij Introweb afnemen. Dat is een koopje, maar de internetverbinding ondersteunt dan ook alleen IPv6 en geen IPv4. Introweb is daarmee de eerste ISP in Nederland en wellicht ook wereldwijd die een IPv6-only internetverbinding aanbiedt.

Het aanbod is een pilot waar maximaal 100 klanten aan deel kunnen nemen. In principe is de pilot enkel bedoeld voor bedrijven, aldus Introweb marketing manager Pieter de Haer tegenover ISPam.nl. Omdat het abonnement onder de kostprijs wordt aangeboden, wordt het na één jaar automatisch stopgezet of kan worden omgezet in een gewoon abonnement.

Introweb heeft er bewust voor gekozen om IPv6 over een aparte en niet over bestaande ADSL-verbindingen aan te bieden. Het voordeel van een aparte ADSL-verbinding is dat er niet geëxperimenteerd hoeft te worden met de operationele internetverbinding van de klant. Indien er geen linesharing of tweede telefoonlijn beschikbaar is bij de klant, dan kan deze voor 40 euro eenmalig en 7,90 euro per maand een extra telefoonlijn laten aanleggen. Ook kunnen klanten die nog niet beschikken over een IPv6 Ready ADSL-modem voor 125 euro een refurbished Cisco 836 (ISDN) of 837 (PTSN) router bij Introweb aanschaffen.

Met de pilot wil Introweb klanten ervaring laten op doen met IPv6. Daarnaast wil het bedrijf zelf ook verder ervaring op doen met IPv6. Het netwerk is al langer IPv6 Enabled evenals de eigen website. Introweb denkt door de ervaring die wordt opgedaan met de pilot absoluut een voorsprong op de concurrentie te hebben die nog geen ervaring met IPv6 hebben opgedaan.

De Haer heeft nog geen idee of er veel aanmeldingen komen voor de pilot. De pilot is op het moment van schrijven net gelanceerd en het is dus nog afwachten op de eerste aanmelding. Meer informatie over de pilot staat hier en aanmelden kan via dit formulier (pdf).

Telkens meer datacentra verhogen de temperatuur op de datavloer. 30°C op de datavloer is niet bijzonder meer. Onderzoekers van ETH Zürich en IBM leggen de lat nog treetje of liever een hele trap hoger door de servers die onderdeel zijn van een nieuwe supercomputer te koelen met koelwater van 60°C.

Het koelwater met een temperatuur van 60°C moet er voor zorgen dat de temperatuur van elke processor onder de 85°C blijft. Door dat water 4.000 keer efficiënter koelt als lucht, is de hoge temperatuur van het koelwater geen probleem. De temperatuur van het water loopt door het koelen op tot ongeveer 65°C.

De heet-water-gekoelde supercomputer zal bestaan uit twee IBM BladeCenter bladeservers in één rack met samen een piek-performance van 10 Teraflops. Elke blade is uitgerust met QS22 IBM PowerXCell 8i of Intel Nehalem processoren met een koelblok waar water doorheen stroomt. Het koelblok is aangesloten op het water transport netwerk van het rack. Elk rack is weer aangesloten op het hoofd water transport netwerk.

Het water transport netwerk is een gesloten systeem waar bij het experiment totaal 10 liter water doorheen wordt gepompt met een snelheid van 30 liter per minuut. Nadat het water de processors heeft gekoeld, stroomt het door een passieve warmtewisselaar, waarmee de warmte wordt afgestaan aan en hergebruikt door de verwarmingsinstallatie van ETH Zürich.

Er hoeven  hierdoor geen compressoren of andere koelers te worden ingezet en er gaat ook geen warmte verloren. Het datacentrum bespaart hierdoor naar verwachting zo’n 40% aan energie in vergelijking met traditionele datacentra en de CO2-uitstoot wordt met 85% verminderd. Dit betekent dat er ongeveer 30 ton CO2 per jaar minder wordt uitgestoten.

De Dutch Hosting Provider Association (DHPA) constateert dat een beeld van de hostingsector is ontstaan van een grote energieverslinder. Ten onrechte meent de DHPA, want het zijn juist onze deelnemers die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan en zij werken aan energiebesparende oplossingen.

Relatieve daling verbruik
Het totale energieverbruik binnen in de hostingsector neemt niet alleen maar toe omdat het gebruik van Internet stijgt, maar juist door de verplaatsing van servers uit kantoren naar datacentra is het energieverbruik in Nederland zich daar gaan concentreren. Hierdoor stijgt het energieverbruik van de sector in absolute getallen, maar ontstaat ook een beeld van een branche met een ongebreidelde energiebehoefte. Ten onrechte meent de DHPA, want in de afgelopen jaren is het relatieve energieverbruik juist flink afgenomen.

Milieumaatregelen
De deelnemers hebben in een Code of Conduct met elkaar afgesproken energieverbruik terug te dringen en hun negatieve invloed op het milieu te beperken. En dat vertaalt zich nu al in de volgende maatregelen:

• In ruime mate gebruiken de deelnemers ‘groene stroom’, zowel in datacentra als in hun kantooromgeving.
• Deelnemers bieden niet alleen diensten aan die thuiswerken mogelijk maken, ook stimuleren zij hun mensen hetzelfde te doen.
• Door virtualisatie van het serverplatform wordt overcapaciteit voorkomen, wat een gunstige invloed heeft op de totale serverbehoefte.
• Bij de keuze van datacentra of de bouw ervan, kiezen de deelnemers voor een efficiëntere afvoer van warme lucht, koeling met buitenlucht en een hogere omgevingstemperatuur.
• De energiekosten worden steeds vaker bij de eindgebruiker doorbelast wat resulteert in de keuze voor servers met een lager energieverbruik.

Centralisatie energieverbruik
Directeur Hans Bennink van de DHPA stelt: “DE DHPA is er van overtuigd dat verdergaande centralisatie van servers en het gebruik van Internet op zich een positief effect heeft op het totale verbruik van energie. Immers worden steeds meer maatschappelijke handelingen online uitgevoerd terwijl men zich daar vroeger voor moest verplaatsen. De deelnemers van de DHPA zetten zich op haar beurt in voor een verdergaande centrale opslag van data, maar tevens voor een beperking van het energieverbruik per server”.

Aansluiting op vergroeningsplan EZ
“De vergroening van de ICT-sector krijgt voorzichtig vorm, maar de uitdaging waar we voor staan blijft gigantisch”. Die boodschap bracht staatssecretaris Heemskerk maandag in Utrecht bij het congres `An Innovative Truth’ over groene ICT. Volgens Heemskerk zal – als we niets doen – het energiegebruik door de ICT-sector in 2020 zijn gegroeid met 225%. Daarmee zal de ICT-sector 10,5% van alle elektriciteit verbruiken. “Dit schrikbeeld moeten we stoppen. Gelukkig zijn er de laatste tijd hoopvolle signalen”, aldus Heemskerk. Zo blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van Economische Zaken dat veel ICT-apparatuur zuiniger wordt (circa 20 á 25 procent tot 2020). Daarnaast wordt ook de koeling van nieuwe datacenters zuiniger en gebruiken zij groene stroom (25 procent). De Code of Conduct van de DHPA sluit dan ook goed aan bij de plannen van Heemskerk.

Het EvoSwitch datacentrum in Haarlem is door de Wikimedia Foundation gekozen als Europese hub. Op dit moment draaien alle uitgeefprojecten van Wikimedia – waarvan Wikipedia de meest bekende is – in Florida. Door ook servers in Europa te plaatsen, wil Wikimedia de latency van Europese gebruikers verlagen. Daarnaast sponsort EvoSwitch het volledige initiële contract, voor alle uitbreidingen zal door Wikimedia worden betaald.

Het sponsorcontract met EvoSwitch heeft een waarde van 300.000 euro aan datacenterservices en een looptijd van 3 jaar. Een fors bedrag, maar volgens Eric Boonstra, Commercial Director van EvoSwitch heeft het sponsoren van Wikimedia een duidelijke reden:

Allereerst sluiten de doelstellingen van Wikimedia naadloos bij de MVO-doelstellingen en de groene benadering van EvoSwitch. Daarnaast heeft EvoSwitch vanwege de connectiviteit, de ligging in de Amsterdamse regio en de grote uitbreidingsmogelijkheden een sterke internationale potentie. Wikimedia is dus een hele goede referentie voor ons. Als je Wikimedia als klant hebt, hoef je internationaal eigenlijk weinig meer uit te leggen.

Bovendien is het huidige sponsorcontract in natura, voor een looptijd van 3 jaar, denk ik een goede deal. Voor het sponsoren van een voetbalclub bijvoorbeeld ben je volgens mij meer kwijt, terwijl de activiteiten van Wikimedia veel nauwer aansluiten bij onze eigen business.

In Florida heeft Wikimedia al 300 servers draaien en in Haarlem worden ongeveer 50 servers ondergebracht. In eerste instantie zou Wikimedia hiervoor 5 racks gebruiken, maar dat aantal is ondertussen al uitgebreid naar een totaal van 7 racks. Daar wordt dus al voor betaald.

Brion Vibber, Chief Technology Officer van de Wikimedia Foundation:

De servers in Haarlem zullen de content van de servers in Florida zowel ophalen als opslaan. Webpagina’s kunnen vervolgens tevens rechtstreeks vanuit Haarlem aan internetgebruikers worden getoond. Op die manier wordt de snelheid en toegankelijkheid van de webpagina’s in Europa sterk vergroot. Vanwege de benodigde opslagcapaciteit en nieuwe Europese uitgeefprojecten verwacht ik overigens dat wij de capaciteit binnen EvoSwitch verder zullen uitbreiden.

EvoSwitch levert enkel de datacenterservices en geen connectiviteit aan Wikimedia, aldus Boonstra, maar er zou wel een zusterbedrijf van EvoSwitch door Wikimedia zijn benaderd voor de levering van 2Gbps aan connectiviteit.