Al jaren doen The Economist en IBM onderzoek naar de ict-vaardigheden van samenlevingen, dus bedrijven, burgers en overheden. De bevindingen staan in een rapport waarin de landen worden gerangschikt naar de mate van ‘E-readiness’.

De methode van onderzoek is helder. Zo wordt er gekeken naar de infrastructuur, sociale factoren, overheidsbeleid en bereidheid van burgers en bedrijven nieuwe technologieën te accepteren engebruiken. Het zijn factoren die je ook tegenkomt bij een zogenaamde DESTEP-analyse.

Nederland doet het volgens deze lijst al jaren erg goed. We stonden ooit net in de top 10 en zijn 2009 doorgegroeid naar een derde plek, met slechts Denemarken en Zweden voor ons. Een prestatie die echter niet kon worden geprolongeerd, want afgelopen meting zijn we iets teruggevallen naar een gedeelde vijfde plaats.

Een van de redenen waarom Nederland zo hoog scoort is de ‘Consumer and business adoption’. Allemaal maken we massaal gebruik van online diensten en stimuleren zo de digitale economie. Voor ons is het inmiddels heel gewoon dat je boeken en pizza’s online bestelt en de btw-aangifte online doet. In veel landen is dat echter nog steeds niet het geval. Grote landen als Engeland, Duitsland en Frankrijk scoren met de ‘Consumer and business adoption’ beduidend lager.

En toch is het niet zo dat Nederland achterover kan leunen. Alles behalve dat, want wil het land deze voorsprong blijven behouden en zo aantrekkelijk blijven voor buitenlandse investeerders en werkgelegendheid bieden dan moet er continue worden geïnnoveerd en ontwikkeld. Ik hoor ambtenaren van Economische Zaken niet voor niets regelmatig vragen stellen over de innovatie bereidheid bij online dienstenaanbieders. Vragen waarop ik trouwens geen standaard antwoord heb, daarvoor zijn de verschillen per type bedrijf en soort klanten te groot.

Waarom innovatie zo belangrijk is kwam ook ter sprake in een recent interview met de voorzitter van de Duitse werkgeversvereniging voor metaalbedrijven. Op de vraag waarom Duitsland in de metaalsector nog steeds leidend is antwoordde hij (vrij vertaald): “wie bij innovaties niet zijn best doet zijn voorsprong te behouden moet niet klagen als er uiteindelijk alleen maar popmuziek en financiële dienstverleners overblijven”. Dat lijkt mij een subtiele verwijzing naar Groot Brittannië.

Als de Nederlandse economie niet afhankelijk wil zijn van muzikanten en banken, moet men dus blijven innoveren in de sectoren waar we nu al sterk zijn. En het lijkt mij overduidelijk dat daartoe de hele online sector behoort.

Gameserverhoster i3D.net is bezig om haar Rotterdamse serverpark, bestaande uit Dell 1425 en Dell 1850 servers die nog geen 24 maanden oud zijn, te vervangen. Hiervoor in de plaatst komen nieuwe generatie Dell servers met quadcore Intel Xeon CPU’s, die 60 procent minder stroom gebruiken en twee keer zoveel rekenkracht hebben.

De vervanging van servers in de Rotterdamse PoP van i3D.net staat niet op zichzelf. De servers in de Amsterdamse PoP van i3D.net zijn al vervangen met de nieuwe generatie Dell servers en de PoP’s van i3D.net in Frankfurt en London zullen na Rotterdam volgen.

i3D.net directeur Stijn Koster stelt dat de vervanging van de Rotterdamse PoP een investering van 100.000 euro met zich mee brengt, die naar verwachting binnen 6 maanden zal worden terugverdiend, dankzij de stroombesparing en de verkoop van de ‘oude’ servers.

Stijn Koster, directeur I3D.net:

De laatste jaren maakt de hele (gameserver) markt enorme stappen. De nieuwe generaties processoren zijn een echte uitkomst om de kosten te verlagen, tegelijkertijd de prestaties te verhogen en als mooie bonus sparen we daarmee ook het milieu. Wij zijn nu in staat een prestatie niveau te garanderen aan onze klanten doordat elke gaming server die wij hosten een dedicated CPU core tot zijn beschikking krijgt. Daarnaast komt de eerste multi-threaded gameserver software nog dit jaar uit.

In de strijd om netwerkneutraliteit te schrappen is één van de belangrijkste argumenten van de voorstanders, waaronder voornamelijk de telecombedrijven, dat zonder neutraliteit er meer geïnvesteerd zal worden in de internet infrastructuur. Uit een recent gepubliceerd onderzoek van de Universiteit van Florida blijkt dat dit argument geen standhoudt.

Wanneer netwerkneutraliteit geschrapt zou worden dan zouden daar de telecombedrijven het meest bij gebaat zijn en de content providers het minste. Dat wordt algemeen aangenomen en blijkt ook uit het onderzoek van de Universiteit van Florida. Consumenten zullen er over het algemeen niet bij gebaat zijn, gezien het maar de vraag is of hun content provider bereid is en de mogelijkheid heeft om de telecom bedrijven te betalen voor snelle doorgifte van hun data.

Helemaal opzienbarend is dat uit het onderzoek van de Universiteit van Florida blijkt dat de bereidheid om te investeren in infrastructuur zonder netwerkneutraliteit juist afneemt in plaats van zou toenemen. Professor Subhajyoti Bandyopadhyay concludeert:

The whole purpose of charging for preferential treatment to content providers is that one content provider gains some edge over the other. But when the capacity is expanded, this advantage becomes negligible. If the road is upgraded from two to four lanes, with one express lane, these drivers might say ‘Three lanes are good enough for me. I don’t want to have to pay a toll any longer. So the desire to pay a toll when the road is expanded gets lesser.

Hij onderbouwd deze conclusie met de vergelijking met de huidige stand van breedband in Japan en Korea, waar eveneens netwerkneutraliteit bestaat:

In Japan and Korea, where there is net neutrality and much greater competition among broadband providers than in the United States, there are also higher broadband speeds.

De onderzoeksconclusie is naar mijn idee even eenvoudig als logisch. Het doet me denken aan de softwarepatenten lobby die beweert dat de patenteerbaarheid van software tot meer innovatie zou leiden. Dat juist niet zo is, omdat met een (software)patent de concurrentie (veelal kleine innovatieve ondernemingen) kan worden uitgeschakeld. Daarbij krijg je dus de zelfde vraag: Waarom innoveren als je geen concurrentie te duchten hebt? En hier: Waarom investeren, als je daarmee je premium dataverkeer product minder interessant maakt?

Gelukkig heeft het vorige kabinet in het rapport Beleidskader Elektronische Communicatie (BEC) gesteld dat netwerkneutraliteit in Nederland moet worden beschermd en zich daarmee expliciet voor netwerkneutraliteit heeft uitgesproken.

Helaas zijn wij maar een klein land en gaat het interessant worden wat het Amerikaanse Congres binnenkort in de netwerkneutraliteits kwestie gaat beslissen. Het is te hopen dat er niet zal worden gezwicht voor de lobby van de lobby van de telecombedrijven, want zoals uit dit onderzoek blijkt zorgt netwerkneutraliteit juist voor minder investeringen in infrastructuur en vooral goed is voor hogere winsten voor telecombedrijven.

Het onderzoek zelf heb ik niet gevonden, de conclusies uit het onderzoek staan hier.