Op 2 juli van dit jaar deed het College van Beroep voor het Bedrijfsleven uitspraak in de al jaren slepende zaak tussen de OPTA en twee spammende ondernemers (de zaak Speko). Het gaat hierbij om een van die zaken waarbij de mogelijkheden van de OPTA spammers op te sporen en te bestraffen keer op keer ter discussie werd gesteld.

Met deze uitspraak in de hand heeft OPTA nu meer duidelijkheid aan welke regels zich het te houden heeft en welke stappen absoluut genomen moeten worden wil het spammers effectief kunnen bestrijden.

Ik had verwacht dat deze uitspraak op de nodige persaandacht had kunnen rekenen, maar dat was niet het geval. Jammer want ook voor anderen dan OPTA en spammers zijn er nu zaken geklaard. Reden voor mij in deze column een aspect van die zaak te bespreken.

Een van de geschilpunten die mij vanaf het begin bezighield, was de onduidelijkheid die bestond of de klagers over de spam particulieren dan wel bedrijven waren. Tot vorig jaar gold het spamverbod immers alleen voor particulieren (natuurlijke personen). Dat OPTA er niet in slaagde vanaf het begin af aan duidelijk te maken of de klagers particulieren waren komt imho doordat in het oude spamklacht webform “slechts’ werd aangegeven dat alleen particulieren mochten klagen. Daar vond schijnbaar geen verdere controle op plaats.

Begrijpelijk dus dat de spammers de OPTA op dit punt het vuur aan de schenen heeft gelegd. In de uitspraak valt te lezen, dat de OPTA gedwongen zou worden de naw-gegevens van de klagers bekend te maken aan de spammers. Iets dat juridisch weer problemen gaf. Immers beschikt de OPTA niet over de bevoegdheid om de klagers te dwingen aan een dergelijke ondervraging medewerking te verlenen.

De OPTA heeft mede daarom de procedure aangepast en is overgegaan tot nader onderzoek. Dit onderzoek bestaat eruit dat OPTA bij de internet serviceproviders van de klagers informatie heeft gevorderd uit hun abonnements-administratie. (zie 2.4)

Providers kunnen dus door de OPTA benaderd worden voor eens iets anders dan klachten over botnets of openstaande facturen. Door de klantenadministratie up-to-date te houden kunnen providers de OPTA assisteren. En ook al verbiedt de wet inmiddels spam gericht aan particulieren en bedrijven, het zou me niks verbazen als de OPTA nog steeds bij providers – van zowel access als hosting – aanklopt om zeker te weten dat de klager wel houder van het bespamde e-mailadres is.

Nederlanders hebben vorig jaar veel vaker over spam geklaagd dan in 2008. Vooral door de uitbreiding van de spamwetgeving naar zakelijke adressen is het aantal klachten explosief gegroeid.

De toezichthouder op de telecommarkt, OPTA, meldt dat in zijn jaarverslag over 2009 en de Marktmonitor die dinsdag zijn gepresenteerd. De uitbreiding van de spamwetgeving werd in oktober van kracht. Tot die tijd had de OPTA via spamklacht.nl ongeveer 12.000 klachten ontvangen. Na de uitbreiding van het spamverbod, leverde dit in drie maanden tijd nog eens 12.000 klachten op. De OPTA is hierop ‘diverse nieuwe onderzoeken gestart’.

In heel 2009 startte de OPTA 68 onderzoeken naar vermeende spammers. In 51 gevallen leidde dit tot een waarschuwing en in dertien gevallen bleek het onderzoek niets op te leveren. Verder werden er twee boetes en twee lasten onder dwangsom opgelegd.

Wat de oorsprong van spam betreft, is een flinke toename geconstateerd bij opkomende economieën als Vietnam, Brazilië en India. Uit China en de Verenigde Staten bleek juist veel minder spam te zijn gekomen.

Boetes
Overigens mag de OPTA, als het dit jaar boetes uitdeelt, niet meer bekendmaken welk bedrijf een boete heeft gehad en hoe hoog de boete was. Tenzij de hele beroepsprocedure achter de rug is. Het naming and shaming-principe waar de telecomautoriteit altijd gebruik van maakt, is onlangs door de rechter verboden. De OPTA vecht het verbod nog aan omdat ‘de consument het recht heeft om te weten welke bedrijven niet het beste voor hebben met hun klanten’.

Dagelijks bereiken ons verschillende pers- en nieuwsberichten – de een relevanter dan de ander – waar we een selectie uit maken. We kunnen helaas niet overal over schrijven. Dat is jammer, omdat er veel nieuws afkomstig van bedrijven in de branche is, dat interessant is voor de ISPam.nl lezers. Voor al dat nieuws is de rubriek ‘Nieuws uit de branche’.

In de elfde editie van Nieuws uit de branche:

• InterNLnet viert 15-jarig bestaan
• OPTA: 39 waarschuwingen voor overtreden spamverbod
• MKB laat kansen liggen op het gebied van VoIP
• Kinderpornofilter LeaseWeb technologisch gereed, politie nog niet
• Minkels lanceert virtual datacenter
• InterConnect Dakar Team haalt 14.000 euro op voor goede doel

Om in de volgende editie van Nieuws uit de branche te komen, kan nieuws gemaild worden naar redactie@ispam.nl. Ook houden we het nieuwsoverzicht op zusterwebsite ISPGids.com in de gaten (met een rss-feed wordt nieuws automatisch ingelezen) en verschillende andere bronnen. In principe wordt alles dat wij nieuwswaardig vinden opgenomen.

De Opta heeft vorig jaar twee boetes uitgedeeld aan Nederlandse spammers op internet. Ook zijn er tientallen waarschuwingen aan verdachte spambedrijven gegeven.

De telecomautoriteit deelde in juli vorig jaar onder meer een boete van 250.000 euro uit aan adverterenisgratis.nl. De Opta had veel klachten binnengekregen over deze site die naar schatting 21 miljoen spammails  heeft verstuurd. Adverterenisgratis.nl kreeg hiervoor in maart 2005 overigens al een waarschuwing.

Ook werd er een sanctie van 12.000 euro opgelegd aan een bedrijf dat spamberichten in de vorm van Hyves-krabbels verstuurde. Hierover zijn bij de Opta ongeveer 1300 klachten binnengekomen. Via automatisch aangemaakte Hyves-profielen werden zeker 3,2 miljoen ongevraagde krabbels verstuurd, zo laat de Opta desgevraagd weten.

Toch is het bedrag dat de telecomautoriteit aan boetes heeft uitgedeeld aanmerkelijk lager dan in 2008. Vorig jaar werden twee boetes van samen 262.000 euro uitgeschreven. Een jaar eerder werden er nog zeker drie boetes uitgedeeld met een totaalbedrag van 624.000 euro.

Telecomwaakhond Opta onderzoekt of internetprovider UPC de wet heeft overtreden met het afknijpen van de snelheid van het internetverkeer van klanten. Dit heeft staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken geantwoord op kamervragen van Kamerlid Gerkens (SP), zo bericht De Telegraaf.

Klanten van usenetproviders Eweka en NewsXS merkten als eerste op dat UPC de verbinding kneep tijdens het downloaden. Met name klanten die een zogenoemd ‘Fiber Power’ abonnement heben waren de dupe. Later erkende UPC tegenover ISPam.nl toe te knijpen, al noemde zij het netwerkmanagement, door voorrang te geven aan realtime diensten zoal telefonie en chatberichten.

Ook COAX, de Kabel Internet Belangenvereniging bemoeide zich met deze zaak. Zij heeft over twee weken een overleg met UPC, waarbij de genoemde zaak als hoofdpunt op de agenda zet. Gedupeerde klanten kunnen hier (agenda) nog feedback geven.

Twee jaar geleden werd SURFnet met een last onder dwangsom door OPTA gedwongen om zich bij haar als openbaar elektronisch communicatienetwerk te registeren. SURFnet was het echter niet met dat besluit eens en tekende bezwaar en later beroep aan tegen het besluit van OPTA. De rechtbank Rotterdam is het met SURFnet eens dat het enkel diensten en netwerk aanbiedt aan een beperkte kring/groep en dat die groep niet toegankelijk is voor het algemene publiek. SURFnet exploiteert derhalve geen openbare elektronische communicatiediensten en/of een openbaar elektronisch communicatienetwerk. Het besluit van OPTA is daarom door de rechtbank vernietigd.

OPTA beraadt zich of zij in hoger beroep gaat. Daarnaast loopt nog een beroep bij het College voor Beroep van het bedrijfsleven tegen de beslissing op het bezwaar dat gericht was tegen de last onder dwangsom in deze zaak. Hoe dan ook is dit een duidelijke nederlaag voor OPTA. Al in 2000 eiste OPTA van SURFnet dat zij zich zou registreren en pas na zeven jaar heeft OPTA daadwerkelijk een besluit genomen. Dat nu door de rechtbank vernietigd is.

De OPTA is ook verantwoordelijk voor nummeruitgiften voor telecomproviders. In een onlangs verschenen publicatie heeft zij laten weten dat de nummers voor mobiele telefoons, beginnend met 06, binnen afzienbare tijd op zullen zijn. Momenteel zijn er ongeveer 14 miljoen nummers uitgegeven voor mobiele telefonie.

Momenteel zijn er nog 14 miljoen nummers in 8 reeksen van één miljoen nummers beschikbaar. Zes reeksen moeten gereserveerd blijven omdat deze de ‘global carrier’ status hebben, waardoor ze voor nieuwe providers binnen een internationaal netwerk gebruikt kunnen worden.

Naast de nummers die op raken zijn er ook nummerblokken die krimpen. Dit is onder andere waar te nemen in de 06760-range die gebruikt wordt voor inbelverbindingen met (analoge) modems. Momenteel zijn er hier nog 444 van in gebruik, een krimp van ca. 100 met een jaar geleden.

De OPTA maakt zich in het rapport zorgen om de snelle uitgifte van nieuwe 06-nummers en concludeerd dat het een opkomende trent is dat deze nummers voor ‘machine-to-machine’ communicatie gebruikt worden in bijvoorbeeld datanetwerken door waterschappen en omroepen.

Over spam die je als privépersoon ontvangt, en vanaf 1 juli 2009 als bedrijf ook, kun je een spamklacht bij OPTA indienen. Op 29 april 2007 diende een privépersoon een klacht bij OPTA in over een spam e-mail die hij had ontvangen van een politieke partij.

Omdat de capaciteit die OPTA heeft beperkt is, kan zij niet tegen elke spammer optreden en wordt er mede op basis van het aantal klachten over een bepaalde spamrun besloten of er opgetreden wordt. Over de bewuste spam e-mail van de politieke partij ontving OPTA maar één klacht, onvoldoende om optreden te rechtvaardigen.

OPTA heeft daarom op 4 september 2007 besloten geen onderzoek in te stellen. De klager nam hier geen genoegen mee en diende een bezwaar tegen dit besluit in. Ook dit bezwaar werd door OPTA ongegrond verklaard. De klager liet het er niet bij zitten en stapte naar de rechter.

De Rechtbank Rotterdam stelde vast dat het handhavend optreden tegen spammers een bevoegdheid en geen verplichting van OPTA is. Het handhavingsbeleid spam van OPTA is in overeenstemming met de Bijzondere privacyrichtlijn (2002/58/EG) en de Telecommunicatiewet en is volgens de rechtbank bovendien niet onredelijk.

De afwijzing van het handhavingsverzoek is volgens de rechtbank terecht aangezien het slechts één klacht over één mailbericht betrof en het feit dat de afzender een politieke partij was is geen bijzondere omstandigheid op grond waarvan OPTA van haar handhavingsbeleid had moeten afwijken. De klager kan nog wel in hoger beroep gaan tegen de uitspraak bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.

Nederland is door de European Competitive Telecommunications Association (ECTA) uitgeroepen tot het land met de op één na beste telecomregulering van Europa. Nederland scoort 362 uit het maximaal van 400 punten en hoeft alleen het Verenigd Koninkrijk voor te laten gaan met 373 punten. Onderaan de lijst bundelen Tsjechië, Polen en Turkije met respectievelijk 190, 180 en 140 punten. Het Ministerie van Economische Zaken en OPTA zijn heel blij met de tweede plaats.

Uit het onderzoek van ECTA blijkt ook dat Nederland de laagste toetredingsdrempels voor nieuwkomers op de telecommarkt heeft en de beste mogelijkheden voor aanleg en uitbreiding van netwerken, zoals glasvezel netwerken. Interessant is het om te zien dat ook België met 254 punten onderaan de lijst bungelt, een van de punten die ECTA aanstipt is dat de Belgische overheid niet onafhankelijk is als meerderheidsaandeelhouder van oud-monopolist (en volgens KPN nog steeds monopolist) Belgacom.

ECTA waarschuwt er voor dat oud-monopolisten op dit moment ongeveer de helft van de Europese telecommarkt in handen hebben, terwijl hun aandeel niet langer afneemt maar juist weer aan het groeien is. De waarschuwing is op zich niet heel verwonderlijk gezien ECTA de vereniging is van de concurrenten van de oud-monopolisten.

De Regulatory Scorecard 2008 van ECTA is hier te vinden.

Over de zorgplicht van ISP’s is de afgelopen twee jaar veel gesproken, maar tot nu toe was er nog weinig concrete invulling aan gegeven. Daar is zojuist verandering in gekomen nu OPTA beleidsregels heeft opgesteld over de voorlichting die ISP’s aan hun abonnees over internetveiligheid moeten geven in het kader van hun zorgplicht. Daarbij gaat het ondermeer over de risico’s van spam, botnets, phishing, spyware, trojans, router beveiliging, identiteitsdiefstal en ongewenste websites. De beleidsregels gaan gelden voor ISP’s, waaronder OPTA ook de aanbieders van mobiele internet toegang heeft geschaard. Aan de andere kant geeft OPTA ook expliciet aan dat de beleidsregels niet van toepassing zijn op hostingbedrijven, gezien het college van mening is dat die niet onder de definities van de Telecommunicatiewet vallen.

Eind december heeft OPTA als 0-meting gecontroleerd of de websites van 35 ISP’s aan deze beleidsregels voldoen. Geen van de websites voldeed volledig, al waren zes website ISP’s wel al op niveau, maar bij de overige websites moet het aanzienlijk beter, concludeert OPTA. In de beleidsregels staat dat de door de ISP’s te verstrekken informatie actueel en relevant dient te zijn, de ISP dient hier een aparte pagina voor in te richten op zijn website en de pagina/informatie moet gemakkelijk te vinden zijn. In maart gaat OPTA controleren of alle ISP’s dan wel aan de beleidsregels voldoen.

Het gaat nu nog interessant worden of OPTA doorpakt met de zorgplicht van ISP’s. OPTA verwijst in de beleidsregels wel naar het keurmerk voor ISP’s als onderdeel van het totale pakket maatregelen om invulling aan de zorgplicht te geven. Alhoewel OPTA zelf vorig jaar ook somber was over de komst van een keurmerk, lijkt het toch nog steeds op de agenda van het college te staan. Ik betwijfel echter ten zeerste of een dergelijk keurmerk er gaat komen én of het wel hout snijdt, want zijn er ISP’s in Nederland die hun beveiliging niet op orde hebben?