In zijn bijdrage van 13 mei vroeg John Knieriem aandacht voor een opmerkelijk vonnis in Duitsland over de aansprakelijkheid bij het gebruik van een open W-lan. Hij eindigt met de woorden “Er zijn in Nederland nog geen gelijke gevallen bekend. Onbekend is verder wat de gevolgen zijn voor publieke en openbare hotspots.“

In Nederland hebben we meerdere zaken gehad, waar onbeveiligde modems indirect een rol speelden. Ik ken twee gevallen waarbij de OPTA spammers heeft beboet die gebruik maakten van open netwerken. Daarbij is op geen enkel moment de abonnee met het open modem in het verdachte bankje geplaatst. Al zijn de zaken net wat anders, we hoeven ons dus niet acuut zorgen te maken.

De vraag van John, wat de gevolgen van het Duitse vonnis zijn is een interessante. Ik voorzie namelijk dat in Duitsland twee discussies, die al langer in Europees verband worden gevoerd, nu in een stroomversnelling zullen raken.

De eerste discussie raakt het punt van de aansprakelijkheid van de provider, die in de regel de leverancier van het W-lan modem is. In Nederland is diverse keren gepoogd dat deel van de aansprakelijkheid voor access ISP’s te formaliseren. OPTA en het Ministerie van EZ hebben daarvoor het begrip “zorgplicht” geïntroduceerd. Voor alle duidelijkheid, dat betreft een voorstel voor de consumentenmarkt.

Aanbieders van zakelijke diensten zullen eerder geraakt worden door de tweede discussie. Die gaat over wetgeving om aanbieders van online-diensten te verplichten melding te maken van incidenten die de veiligheid van data en het netwerk betreffen.

In enkele staten in de VS bestaat dit soort wetgeving reeds. De ervaring leert dat bedrijven niet alleen melden wanneer er in het datacenter een probleem is ontstaan of ergens een usb stick is verloren. Zelfs opmerkelijke verkeersstromen van en naar de klant worden gerapporteerd. Dit laatste omdat de modem en de kabels eigendom zijn van de provider, een situatie die we in Nederland bij consumentenproducten ook steeds vaker tegenkomen.

Je hebt daar dus de situatie dat je van je hoster of provider een mail of telefoontje kan krijgen dat er mogelijk een probleem is met de integriteit van je verbinding. Dit soort communicatie is ook al gebruikt in rechtszaken tegen spammers en content-verspreiders om aan te tonen dat de klant op de hoogte was van “misbruik” van zijn verbinding.

Zowel Nijntje (Mercis B.V. en Dick Bruna) als Mijndomein.nl (Punt.nl) gaan in hoger beroep tegen het vonnis van de rechter om de Nijntje parodieën. Nijntje kan nog steeds niet lachen om de parodieën, terwijl Mijndomein.nl van mening is dat de rechter te weinig rekening heeft gehouden met haar bijzondere rol als webhoster.

In het kort geding waar nu beroep tegen is aangetekend ging het om zeven Nijntje parodieën. Deze waren door bloggers die gebruik maken van het blogplatform Punt.nl op hun blog geplaatst.  De rechter oordeelde dat twee van de zeven afbeeldingen niet als parodie zijn aan te merken, omdat deze letterlijk zijn gebaseerd op originele Nijntje prenten. De overige vijf afbeeldingen vallen wel onder de parodie exceptie van het auteursrecht en die mogen dus wel. Wel veroordeelde de rechter Mijndomein.nl er toe om in het vervolg binnen 48 uur na melding andere inbreukmakende Nijntje afbeeldingen te verwijderen op straffe van een dwangsom van 5.000 euro per afbeeldingen.

Direct na de uitspraak gaf Mijndomein.nl mededirecteur Henri de Jong al aan hoger beroep te overwegen. In een nadere reactie op het hoger beroep laat hij tegenover ISPam.nl weten van mening te zijn dat de rechter te weinig rekening heeft gehouden met de rol van Mijndomein.nl als hoster. De Jong vermoedt dat de rechter de rol van Mijndomein.nl als hoster heeft verward met die van de blogger die de plaatjes daadwerkelijk online heeft gezet.

Het feit dat Mijndomein.nl meteen een dwangsom van 5.000 euro verbeurt indien zij niet binnen 48 uur een inbreukmakende plaatjes verwijdert, vindt De Jong vreemd. Vooral omdat de rechter ook heeft geoordeeld dat 5 van de 7 afbeeldingen waarover Nijntje klaagde, helemaal geen inbreuk maakte op het auteursrecht van Nijntje. Door het vonnis wordt Mijndomein.nl feitelijk gedwongen om afbeeldingen waarover Nijntje klaagt te verwijderen. Er is wel de mogelijkheid om dat aan de rechter voor te leggen, maar wanneer de afbeeldingen niet verwijdert zijn en de rechter oordeelt dat deze inbreuk maken, dan verbeurt Mijndomein.nl de dwangsom alsnog aan Nijntje.

De advocaat van Nijntje, Bas Le Poole, is er niet blij mee dat de correspondentie tussen hem en De Jong wordt gepubliceerd: “Ten slotte herhaal ik mijn bezwaren tegen openbaarmaking van mijn berichten aan u (o.a. mijn e-mail van 8 december 2009) op uw website mijndomein.nl. Ook het onderhavige bericht mag niet openbaar gemaakt worden.”. Echter deze e-mail waarin hij dit zegt is gepubliceerd (pdf), omdat Mijndomein.nl met open vizier strijdt, ten behoeve van de internet-community. Mijndomein.nl heeft ook een fonds voor haar klanten in het leven geroepen. Indien klanten worden aangesproken over een kwestie die niet zonneklaar is – zoals de Nijntje zaak – dan neemt Mijndomein.nl de verdediging op zich.

De dataretentie-wet staat mogelijk op lossen schroeven. In Duitsland wordt momenteel een proces gevoerd over de vraag of deze wet, die ook in de Nederlandse vorm in Nederland geldt, in strijd is met de grondwet. Het proces wordt gesteund door 34.000 Duitse burgers.  Het Duitse  Bundesverfassungsgericht (zeg maar de rechter) was in een eerdere fase van dit proces al bijzonder kritisch over de dataretentie-wet en toonde zich tijdens de behandeling van deze zaak opnieuw bijzonder kritisch. In Duitsland ligt de zaak nog gevoeliger dan in Nederland vanwege het Naziverleden.

De wet, die vooral bedoeld was om terroristen de pas af te snijden of om zware misdrijven op te lossen, wordt ook door de content-industrie likkebarend bekeken. De content industrie wil de nieuwe wet graag gebruiken bij de handhaving van auteursrechten. Zoals zo vaak bij het vastleggen van extra gegevens dreigt het oorspronkelijke doel uit het oog te worden verloren. Als gegevens eenmaal vastliggen zullen deze gegevens ook gebruikt gaan worden voor zaken waarvoor het niet bedoeld was.

Het verloop van de rechtzaak heeft de tegenstanders van de wet extra hoop gegeven dat de rechter hun argumentatie zal volgen. De uitspraak wordt in de komende maanden verwacht. Als de tegenstanders hun gelijk halen is het ook te verwachten dat in Nederland werk gemaakt wordt van het aanvechten van deze wet.

In Nederland voert het Agentschap Telecom sinds enige tijd overleg met de ISP’s over de uitvoering van deze wet en de wijze waarop ISP’s de dataretentie moeten gaan organiseren.

Zojuist liet de Rechtbank Arnhem aan ISPam.nl weten dat de vorderingen van SIDN zijn afgewezen en dat SIDN in de kosten van het kort geding is veroordeeld door de voorzieningenrechter. SIDN had geëist dat Lycos haar hostingdienstverlening niet per zaterdag 28 februari (morgen) zou beëindigen, maar op zijn vroegst op 28 maart. Daarnaast eiste SIDN dat Lycos al haar klanten over de beëindiging van haar dienstverlening in de tussentijd ook per brief informeert. Gezien het korte tijdsbestek is er nog geen motivatie bij het vonnis. Dat volgt waarschijnlijk over enkele weken.

SIDN directeur Roelof Meijer geeft aan teleurgesteld te zijn over de uitspraak:

Wij hebben de rechter kennelijk onvoldoende kunnen overtuigen in deze zaak. Hoewel SIDN in feite geen partij is bij de hosting van domeinnamen, dit is een zaak van de registrar en de houder, hebben wij besloten toch actie te ondernemen aangezien wij wel verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit en het imago van het .nl-domein. Uiteraard zijn we blij dat alle .nl-domeinnamen door een derde partij worden overgenomen, maar voor alle hostingklanten van Lycos gaan zaterdag de websites op zwart. Gezien het feit dat Lycos morgen de dienstverlening stopt, heeft het geen zin meer om nog verdere stappen te ondernemen. Wij hopen dat alle aandacht voor deze zaak er toch nog toe heeft geleid dat meer partijen hun hosting hebben verhuisd naar een andere aanbieder.

Tegelijkertijd werd bekend dat VIP Internet uit Nijmegen een overeenkomst met Lycos heeft gesloten voor het overnemen van alle .nl-domeinnamen van Lycos. Vooralsnog gaat het enkel over de domeinnamen en niet de hostingdienstverlening. Al stelt Martijn van den Brink van VIP Internet in een reactie tegenover ISPam.nl dat er in overleg met Lycos ook toegang tot bestanden, databases en e-mail van de Lycos klanten zal proberen te krijgen. Wanneer de overdracht van Lycos naar VIP Internet feitelijk zal plaatsvinden is nog niet bekend. Daar wordt nu hard aan gewerkt om dat te realiseren. Klanten die niet naar VIP Internet over willen gaan, zijn vrij om hun domeinnamen weg te verhuizen naar een andere hoster, aldus Van den Brink.

Bij Lycos was er niemand bereikbaar voor commentaar.

Vanmorgen was ik aanwezig bij het kort geding dat de SIDN had aangespannen tegen Lycos. De gedaagde was zelf enkel vertegenwoordigd voor advocaat Dhr. Wenkebach. Het kort geding startte om 9.00 uur en duurde tot 10.20 uur. Vanmiddag na 16.00 uur zal de Rechtbank uitspraak doen.

Afgelopen donderdag, op 26 februari heeft de SIDN een aankondiging gedaan bij de Rechtbank en vandaag als datum gekregen. Hierop is een dagvaarding verzonden naar Lycos die dezelfde dag bezorgd werd. SIDN heeft hier geblunderd door de verkeerde naam te gebruiken, namelijk ‘Stichting Internet Domein Nederland’, waarop de dagvaarding ongeldig was. Hierop is een nieuwe dagvaarding bezorgd door de deurwaarder.

SIDN heeft als doel de continuïteit van het .nl-domein te waarborgen. Vorig jaar is een convenant gesloten met het Ministerie van Economische Zaken waarin staat dat de partijen gezamenlijk gaan werken aan het vertrouwen in het .nl-domein. Mede hierdoor was de SIDN van mening dat zij namens de Lycos klanten op kon treden. Dit moest ze tijdens de zitting echter terugtrekken. De SIDN heeft geen gronden om tussen de relatie van Lycos en haar klanten te zitten.

SIDN is van mening dat Lycos onvoldoende heeft gedaan om haar klanten in te lichten over het stoppen van haar dienstverlening en de gevolgen hiervan (Het vervallen van het domeinnaam, RtH.). Uit een meting van de SIDN blijkt dat Lycos in het tijdvak oktober/november 2008 ca. 45.000 domeinen in beheer had. Uit een meting die afgelopen week gehouden is, is gebleken dat dit er nog steeds 32.000 zijn. Hieruit constateert de SIDN dat Lycos onvoldoende heeft gedaan om haar klanten in te lichten.

Lycos weerspreekt dit. Iedere klant heeft minimaal 6 e-mails gehad waarin aangegeven wordt dat na 28 februari de diensten stoppen. Lycos sluit alle overeenkomsten met haar klanten via de website of e-mail en heeft in haar Algemene Voorwaarden opgenomen dat enkel e-mail en het supportsysteem gebruikt worden voor communicatie. De klant heeft daarbij de verplichting zorg te dragen voor de actualiteit van het gebruikte e-mailadres.

SIDN eist van Lycos dat zij de diensten nog een maand langer voortzetten en alle klanten per brief inlichten over het stoppen, om zo een extra attentie te geven aan de gevolgen. Volgens de SIDN heeft ieder domeinnaam namelijk een gemiddelde waarde van 100 euro en zijn de gevolgen niet te overzien wanneer 32.000 domeinnamen opeens niet meer bereikbaar zijn of, zo vreest de SIDN, om technische reden worden opgeheven. Met het laatste wordt namelijk ook de contractuele verband tussen de domeinhouder en de SIDN verbroken.

Lycos vind dat zij aan alle bepalingen heeft voldaan om de webhostingdiensten te beëindigen en daarbij een goed alternatief (Strato) geboden heeft. De verdediging vond dat er geen sprake was van een spoedeisend belang. Immers was aangegeven dat de diensten niet per 28-2 gestaakt zouden worden maar in ieder geval nog een week langer door zouden gaan. Dit mocht echter niet bekend worden omdat klanten anders niet geprikkeld zouden worden te verhuizen. Dit was bij de SIDN aangegeven, maar mocht verder niet publiekelijk bekend gemaakt worden.

Ook hekelt Lycos de uiting in het SIDN persbericht, waarin zij zich als de hoeder van domeinnamen uitgeeft. Lycos is in gesprek met een partner om te kijken of de diensten elders voortgezet kunnen worden. Lycos vreest nu echter een behoorlijke reputatieschade te hebben waardoor deze gesprekken heel moeizaam zullen verlopen.

SIDN heeft na het uitgeven van het persbericht welgeteld 1 klacht ontvangen van een Lycos klant. “Op 15.000 klanten moet dit een heel nette score zijn”, zo geeft de verdediging aan om te benadrukken dat zij wel degelijk haar best heeft gedaan.

Vanmiddag na 16.00 uur zal de rechter uitspraak doen. De motivatie van de Rechtbank zal volgende week volgen.

Gistermiddag kondigde SIDN aan om Lycos te dagvaarden. De zitting van het spoed kort geding vindt zometeen om 09:00 uur plaats bij de rechtbank in Arnhem. Reden voor het kort geding is het feit dat Lycos aankomende zaterdag de hostingdienstverlening staakt. Terwijl er nog 30.000 .nl-domeinnamen door Lycos zijn geregistreerd. Deze worden dan allemaal onbereikbaar.

SIDN general council Maarten Simon liet in gesprek met ISPam.nl weten dat wat SIDN betreft er relatief veel te weinig mensen hun .nl-domeinnaam bij Lycos hebben wegverhuisd. Dat zijn er op dit moment nog zo’n 30.000. Toen drie maanden geleden Lycos aankondigde te stoppen, waren dat er 45.000.

Het feit dat er nu nog maar ongeveer één derde is wegverhuisd toont wat SIDN betreft aan dat Lycos de houders van de domeinnamen blijkbaar niet adequaat heeft geïnformeerd. Ook heeft SIDN ook een snelle inventarisatie gemaakt van de .nl-domeinnamen die bij Lycos geregistreerd staan. Daar zaten een groot aantal websites bij die nog actief zijn. Ook heeft SIDN met een aantal Lycos klanten contact opgenomen. Veel Lycos klanten bleken er niet van op de hoogte dat Lycos aankomende zaterdag de stekkers uit de hosting trekt.

Reden voor SIDN om Lycos te dagvaarden. In het kort geding eist SIDN dat Lycos haar klanten één maand respijt geeft en de hosting dienstverlening pas op 28 maart beëindigd. Daarnaast eist SIDN dat Lycos alle klanten uiterlijk twee weken voor dat de hostingdienstverlening wordt gestaakt hier van per brief op de hoogte stelt.

Dan blijft er nog de vraag op welke (rechts)grond SIDN Lycos voor de rechter heeft gesleept. Dit gebeurt op basis van artikel 4.5 van de algemene voorwaarden voor deelnemers van SIDN. Dit artikel schrijft voor dat de deelnemer geen mededelingen mag doen of handelingen mag verrichten die schadelijk zijn voor de reputatie van SIDN. Volgens SIDN zal er enorme reputatieschade voor SIDN ontstaan, wanneer Lycos – zonder dit goed aangekondigd te hebben – in één klap de hosting achter 30.000 .nl-domeinnamen uit de lucht haalt.

Het gaat morgen interessant worden wat de rechter met deze zaak doet. Het is bij mijn weten een unicum dat een registry een registrar dagvaardt omdat de registrar de hosting dienstverlening beëindigd. De belangrijkste vraag die morgen vandaag door de rechter beantwoord zal gaan worden is of SIDN überhaupt een belanghebbende in deze kwestie is. Gezien het spoedeisende belang van de zaak wordt de uitspraak door SIDN vanmiddag al verwacht.

Uiteraard heb ik ook Lycos om een reactie gevraagd. Holger Thiemann, Product Director Webhosting Europe kon enkele bevestigen dat er inderdaad een kort geding op rol staat. Verder weigerde Thiemann ieder commentaar.

ISPam.nl redacteur Randy ten Have is onderweg naar de rechtbank Arnhem en zal de zitting bijwonen. Zodra er meer nieuws is wordt dit artikel aangevuld.

Update 9:00 uur: Rechtszaak gaat beginnen, van de zijde van SIDN zijn Roelof Meijer (directeur), Maarten Simon (general counsel) en Michiel Henneke (marketing manager) aanwezig.

In de eerste rechtszaak waarbij een webhoster en haar directeur strafrechtelijk worden vervolgd als medeplichtigen aan een misdrijf dat door een van haar klanten werd gepleegd (smaad) heeft de strafrechter het Openbaar Ministerie een gevoelige tik op de vingers gegeven.

Lees verder »

Stichting BREIN ruikt bloed na de overwinning in hoger beroep over de bittorrent website Everlasting.nl. Vorige week maandag volgde alweer een nieuw kort geding. Dit keer tegen de Eindhovense hoster EuroAccess die weigerde de bittorrent website torrent.to uit de lucht te halen en de gegevens van de beheerder aan Stichting BREIN te verstrekken.
Update 11:20 uur: Reactie EuroAccess toegevoegd

Lees verder »

Ook in hoger beroep heeft BREIN van de rechter gelijk gekregen in de rechtszaak die ze had aangespannen tegen LeaseWeb over de Bittorrent website Everlasting.nl. De grieven in hoger beroep van zowel BREIN als LeaseWeb werden verworpen en het Hof bekrachtigde het vonnis van de Rechtbank.

De rol en positie van Bittorrent websites
In het arrest van het Hof staan desalniettemin nog een aantal interessante opmerkingen over de rol en positie van Bittorrent websites, die het Hof zelf als volgt heeft samengevat:

Lees verder »

Gisteren heeft de voorzieningenrechter in Haarlem vonnis gewezen in de zaak die door De Staat was aangespannen tegen IS Interned Services en één van haar klanten. De Staat eiste dat IS en haar klant gedwongen zouden worden de website van de klant offline te halen. De klant beschuldigde de Nederlandse belastingdienst en één specifieke belastinginspecteur van racisme, corruptie, machtsmisbruik en discriminatie op haar website. Een deel van de bloemlezing van de klant, zoals het ook letterlijk in het vonnis staat, luide:

Lees verder »