Constitutioneelhof Roemenië: Bewaarplicht in strijd met mensenrechten

Het constitutioneelhof van Roemenië heeft geoordeeld dat de bewaarplicht ongrondwettelijk en in strijdt met de mensenrechten is. Er is nu een Engelse vertaling openbaar gemaakt van het oordeel dat al op 8 oktober dit jaar werd uitgesproken. Roemenië is het eerste land waar de rechter een dergelijk oordeel heeft uitgesproken.

Het opslaan van de verkeersgegevens van alle burgers is volgens het constitutioneelhof een schending van het recht op privacy, correspondentiegeheim, vrije verplaatsing en uitingsvrijheid.

Daarbij worden ook niet alleen van de personen die het initiatief nemen tot het contact, maar ook de ontvangers van de communicatie hun gegevens bewaard. De ontvangers kunnen zich niet beschermen tegen het gevaar van verkeerde conclusies die kunnen worden getrokken door het contact met een derde. Er kan zelfs doelbewust sprake zijn van verdachtmakingen door derden die het contact initiëren.

De hele bevolking wordt door de bewaarplicht bestempeld tot verdachte van terroristische en andere ernstige misdrijven. Als uitsmijter waarschuwt het constitutioneelhof er voor dat dit soort wetgeving er toe kan leiden dat de democratie kan worden opgeblazen, onder het mom van haar te beschermen. Iets waar al verschillende malen voor gewaarschuwd is door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).

Ook in Duitsland loopt er bij het constitutioneelhof een procedure tegen de bewaarplicht. In december houdt het een hoorzitting en pas medio 2010 wordt een uitspraak verwacht. In eerste instantie heeft het constitutioneelhof zich al kritisch over de bewaarplicht uitgelaten. Het is niet uit te sluiten, dat het net als haar Roemeense collega tot de conclusie komt dat de bewaarplicht in strijdt met de mensenrechten is.

In Nederland bestaat er geen constitutioneelhof, en de rechter mag de wet niet aan de Grondwet toetsen. Wel mag de rechter aan ieder verbindende voorschriften van verdragen toetsen, zoals het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het constitutioneelhof van Roemenië is van mening dat de bewaarplicht met het EVRM in strijd is. Mogelijk kan de Nederlandse rechter daar inspiratie uit putten, om de bewaarplicht in Nederland onverbindend te verklaren.